Acil Tıp nedir?
Acil tıp uzmanları hastanelerin acil servislerinde çalışır ve günün her saatinde, randevu olmaksızın başvuran hastaları karşılar. Görevleri, hastanın durumunun ne kadar ciddi olduğunu hızla belirlemek, hayati fonksiyonları güvence altına almak ve gerekiyorsa ilgili uzmanlık dalına yönlendirmektir. Bu nedenle hastalar acil tıp uzmanını genellikle önceden seçmez; acil serviste o sırada görevli ekip tarafından değerlendirilir.
Acil serviste ilk adım triyajdır: başvuranlar geliş sırasına göre değil, durumlarının aciliyetine göre sıralanır. Göğüs ağrısı, nefes darlığı, felç belirtileri, ağır kanama, ciddi kazalar, zehirlenmeler ve bilinç kaybı öncelikli ele alınır. Değerlendirmede fizik muayenenin yanında kan tahlilleri, EKG, röntgen, ultrason veya tomografi gibi tetkikler hızla yapılabilir. Acil servis ekibi; hekimler, hemşireler ve paramedikler ile birlikte çalışır. Gerekli durumlarda kardiyoloji, nöroloji, genel cerrahi veya ortopedi gibi dallardan acil konsültasyon istenir ve hasta yatışa ya da ameliyata hazırlanır. Durumu düzelen hastalar ise taburcu edilirken sonraki adımlar hakkında bilgilendirilir.
Acil tıp, belirli bir organa odaklanan dallardan farklı olarak her yaş ve her organ sistemine ilişkin acil tabloları kapsar. Uzun süreli takip ve planlı tedavi ise aile hekimi ya da ilgili branş uzmanı tarafından sürdürülür. Hayatı tehdit eden bir durumda vakit kaybetmeden 112 aranmalı veya en yakın acil servise gidilmelidir.
İlgilendiği başlıca hastalık ve durumlar
- Göğüs ağrısı ve kalp krizi şüphesi
- Ani nefes darlığı
- Felç belirtileri
- Trafik kazası ve düşmeye bağlı yaralanmalar
- Kırık, çıkık ve kesiler
- Zehirlenmeler
- Şiddetli alerjik reaksiyonlar
- Bilinç kaybı ve nöbetler
- Şiddetli karın ağrısı
- Yanıklar
Ne zaman bu uzmana başvurulur?
- Göğüs ağrısı, baskı hissi veya ani nefes darlığı olduğunda
- Yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da kol ve bacakta ani güçsüzlük geliştiğinde
- Durdurulamayan kanama veya ciddi yaralanma olduğunda
- Bilinç kaybı, nöbet ya da ani şiddetli baş ağrısı yaşandığında
- Zehirlenme veya ciddi alerjik reaksiyon şüphesinde
- Bu durumlarda 112 aranmalı ya da en yakın acil servise gidilmelidir
Acil Tıp uzmanları (3.341)
Toroslar, MersinDr. Öğr. Üyesi Omar Abdulbasıt Abdulsattar
Acil Tıp
Medical Park Göztepe Hastane Kompleksi
Kadıköy, İstanbul
Acil Tıp hakkında sık sorulan sorular
Acil servise hangi durumlarda gidilmeli?
Hayatı veya bir organı tehdit edebilecek ani durumlarda acil servise başvurulur. Göğüs ağrısı, nefes darlığı, felç belirtileri, ağır kanama, ciddi kaza, bilinç kaybı, zehirlenme ve şiddetli alerjik reaksiyon bunlara örnektir. Bu belirtilerde beklemeden 112 aranmalıdır. Uzun süredir devam eden, ani kötüleşme göstermeyen şikâyetler için ise aile hekimi veya ilgili uzmanlık polikliniği daha uygun bir başlangıç noktasıdır.
Acil serviste neden bazı hastalar önce alınır?
Acil servislerde triyaj adı verilen bir önceliklendirme sistemi uygulanır. Hastalar geliş sırasına göre değil, durumlarının ne kadar acil olduğuna göre değerlendirilir. Örneğin kalp krizi şüphesi olan bir hasta, hafif bir burkulma ile gelen hastadan önce görülür. Bu uygulama, zamanın kritik olduğu durumlarda hayati müdahalenin gecikmemesini amaçlar.
Acil tıp uzmanından randevu alınabilir mi?
Acil tıp uzmanları acil servislerde vardiyalı olarak çalışır ve hastaları randevusuz, başvuru anında değerlendirir. Bu nedenle genellikle belirli bir acil tıp uzmanından randevu alınmaz. Acil değerlendirme sonrası takip gereken durumlarda hasta ilgili uzmanlık dalına veya aile hekimine yönlendirilir.
Acil serviste hangi tetkikler yapılabilir?
Şikâyete göre kan ve idrar tahlilleri, EKG, röntgen, ultrason ve tomografi gibi görüntüleme yöntemleri hızla uygulanabilir. Tetkiklerin amacı acil bir durumu hızlıca tanımak ya da dışlamaktır. Hangi tetkikin gerekli olduğuna, muayene bulgularına göre hekim karar verir; her başvuruda tüm tetkiklerin yapılması gerekmez.
Acil tıp ile aile hekimliği arasındaki fark nedir?
Acil tıp, ani gelişen ve hızlı müdahale gerektiren durumlara odaklanır; hasta stabil hale getirildikten sonra takibi başka hekimlere bırakır. Aile hekimliği ise kişiyi ve aileyi uzun süre izleyen, koruyucu sağlık hizmetleri ve kronik hastalık takibi yapan birinci basamak dalıdır. Acil olmayan şikâyetler için aile hekimine başvurmak genellikle daha uygundur.
Acil Tıp uzmanlarına sorun
Sorunuzu isimsiz olarak bu branştaki, profilini doğrulamış hekimlere iletin.