Hematoloji nedir?
Hematoloji, kanı oluşturan hücreler, bu hücrelerin üretildiği kemik iliği, lenf sistemi ve kanın pıhtılaşma mekanizmasıyla ilgili hastalıkları inceleyen bir iç hastalıkları yan dalıdır. Halk arasında kan hastalıkları uzmanlığı olarak da bilinir.
Hematoloji uzmanı demir eksikliği dışındaki karmaşık kansızlıklar, akdeniz anemisi taşıyıcılığı, trombosit düşüklüğü, kolay morarma ve kanama eğilimi, damar içi pıhtı oluşumu, lösemi, lenfoma ve multipl miyelom gibi hastalıklarla ilgilenir. Değerlendirmede tam kan sayımı ve periferik yayma en temel testlerdir; bunlara demir, B12 ve folat düzeyleri, pıhtılaşma testleri, hemoglobin elektroforezi ve gerektiğinde kemik iliği aspirasyonu ve biyopsisi eklenir.
Hastalar çoğunlukla rutin kan sayımında beklenmeyen bir değişiklik saptandığında aile hekimliği veya iç hastalıkları bölümünden hematolojiye yönlendirilir. Açıklanamayan lenf bezi büyümesi, tekrarlayan pıhtı ya da ameliyat öncesi kanama riskinin değerlendirilmesi de sık başvuru nedenleridir. Kan kanserlerinde tanıdan sonra tedavi ve kemik iliği nakli süreçleri de bu bölümün sorumluluğundadır. Kan hastalıklarının bir kısmı yalnızca izlem gerektirirken bir kısmı düzenli tedavi ve yakın takip gerektirir. Değerlendirmeye gelirken önceki kan sayımı sonuçlarınızı getirmeniz, değerlerdeki değişimin zaman içinde izlenmesini sağlar.
İlgilendiği başlıca hastalık ve durumlar
- Kansızlık (anemi) türleri
- Akdeniz anemisi ve orak hücre hastalığı
- Trombosit düşüklüğü
- Hemofili ve diğer kanama bozuklukları
- Derin ven trombozu ve pıhtılaşma eğilimi
- Lösemiler
- Lenfomalar
- Multipl miyelom
- Polistemi ve diğer miyeloproliferatif hastalıklar
Ne zaman bu uzmana başvurulur?
- Kan sayımında hemoglobin, lökosit veya trombosit değerlerinin belirgin anormal çıkması
- Nedeni açıklanamayan morarmalar, diş eti veya burun kanamaları
- Ağrısız ve büyüyen lenf bezleri
- Açıklanamayan gece terlemesi, ateş ve kilo kaybı
- Kendinizde veya ailenizde tekrarlayan pıhtı öyküsü
- Evlilik öncesi taramada taşıyıcılık saptanması
Hematoloji uzmanları (333)
Uzm. Dr. Nigar Abdullayeva
Hematoloji
Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi
Yenimahalle, Ankara
Yenimahalle, AnkaraUzm. Dr. Mehmet Hakan Akbulut
Hematoloji
Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi
Yenimahalle, Ankara
Hematoloji hakkında sık sorulan sorular
Dahiliye mi hematoloji mi, kansızlıkta nereye gitmeliyim?
Kansızlığın ilk değerlendirmesi çoğunlukla aile hekimliği veya iç hastalıkları bölümünde yapılır ve demir eksikliği gibi sık nedenler burada araştırılır. Nedeni bulunamayan, tedaviye rağmen düzelmeyen ya da diğer kan hücrelerinde de değişiklikle birlikte görülen kansızlıklarda hematoloji değerlendirmesi önerilir.
Kemik iliği biyopsisi neden yapılır, ağrılı mıdır?
Kemik iliği biyopsisi, kan hücrelerinin üretildiği dokuyu doğrudan incelemek için yapılır ve bazı kan hastalıklarında tanı için gereklidir. İşlem genellikle kalça kemiğinden, lokal anestezi altında yapılır. Uygulama sırasında kısa süreli basınç ya da sızlama hissedilebilir; sonrasında hafif hassasiyet birkaç gün sürebilir. Hekiminiz işlem öncesinde size süreci ayrıntılı olarak anlatır.
Akdeniz anemisi taşıyıcısıyım, hasta mıyım?
Taşıyıcılık genellikle hastalık anlamına gelmez; kişide hafif kansızlık görülebilir ancak çoğu zaman belirgin yakınma olmaz. Önemli olan, eşlerin ikisinin de taşıyıcı olması durumunda çocukta hastalık ortaya çıkabilmesidir. Bu nedenle evlilik ve gebelik planlamasında hematoloji ve gerektiğinde tıbbi genetik danışmanlığı yararlıdır.
Hangi kanama durumlarında acile gitmeliyim?
Durdurulamayan kanama, kanlı kusma, siyah ve katran renginde dışkı, idrarda yoğun kan, ani başlayan şiddetli baş ağrısı ya da bir bacakta ani şişlikle birlikte nefes darlığı ve göğüs ağrısı acil durumlardır. Bu belirtilerde vakit kaybetmeden 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.
Hematoloji uzmanlarına sorun
Sorunuzu isimsiz olarak bu branştaki, profilini doğrulamış hekimlere iletin.